910. O. Noordmans aan K.H. Miskotte
Lunteren, 5 januari 1952
Waarde Miskotte,
Hartelijk dank voor je schrijven van 28 december.1 Wederkerig wens ik je alles goeds voor 1952. Geruime tijd geleden bereikten mij geruchten over een ziekte van een zoon van je. Heeft dat zich weer gebeterd? Wat mijn gezondheid betreft, voor huiselijk gebruik is die vrij voldoende. Ik ben betrekkelijk een gezond mens en, afgezien van een complicatie door mijn operatie, zonder enig gebrek. Van huis ga ik echter zelden meer, althans niet verder dan het dorp. En Lunteren is een prachtig dorp. - Mijn vrouw maakt het ook nog goed en mijn zoon werkt voor zijn kerkelijk te Utrecht. En nu de meditaties. Dat de reeks, die ik het laatst gaf, anders gestemd is dan die uit Gods Poorten, had ik zelf ook reeds opgemerkt. Dat kon moeilijk anders. In ’t algemeen kan een zekere ‘verrukking’ niet gelijkmatig duren. Zij is aan bijzondere voorwaarden gebonden. Ik schreef toen enige tijd over enkele psalmen. En de taal van het Oude Testament is in ’t algemeen reeds veel gehevener dan die van het Nieuwe. Da Costa2 heeft daar vroeger reeds treffende opmerkingen over gemaakt. Over Paulus’ brieven kan men niet op dezelfde manier schrijven als over de profetie of de psalm. Ik heb dit blijkbaar instinctmatig aangevoeld, toen ik enkele weken na Pinksteren overwoog om naar het Oude Testament terug te keren en nu een reeks Spreuken te behandelen, in de geest van de meditatie over psalm 24 uit Gods Poorten. Dat zou dan gelegenheid gegeven hebben ‘het gewone leven’ te beschouwen. Mijn vrouw ried mij echter dat ondernemen zo heftig af, dat ik het als een vingerwijzing beschouwde, bij mijn onderwerp te moeten blijven. En nu ik dat gedaan heb, ben ik er haar dankbaar voor. Mijn mediteren op de hoofdbrieven heeft mij sommige dingen veel duidelijker gemaakt. Er schuilt in die meditaties ook een lichte polemiek tegen Rome en tegen de sacramentstheologen.3 Al te ‘uitdrukkelijk’ mag zo’n polemiek in een meditatie niet worden. Vooral in een overdenking mag men niet te direct en te recht op de mensen aan spreken. Men moet vlak langs hen heen spreken, zoals de Geest langs ons heen spreekt en men hoort zijn geluid en weet niet vanwaar Hij komt en waar Hij heengaat.4 Dat wekt het verlangen om mee te gaan. - Bovendien waren sommige stukken uit Gods Poorten voor mij gelegenheden om een ervaring vast te leggen en vorm te geven. De ‘verrukking’ had dan een datum en een ure en was als zodanig onherhaalbaar. Enkele daarvan zijn niet opgenomen in Gods Poorten.5 Ik heb getracht een tweede deeltje te geven, maar Boekencentrum en Callenbach durven het niet aan. Ook Herschepping dorst Callenbach niet weer ter perse te leggen. Met hartelijke groeten, tt
O. Noordmans.
(AKHM)