Stichting dr. O. Noordmans
Plaats in de uitgave: Lunteren
  1. Verzamelde Werken
  2. Deel 9B
  3. Lunteren
Weergave
Lezen
Lettergrootte

843. O. Noordmans aan K.H. Miskotte1

Lunteren, 3 februari 1949

Waarde Miskotte,

De beantwoording van je laatste brief2 is even uitgesteld door een griepaanvalletje dat ik moest ondergaan. ’t Was echter niet erg. Naar ‘toereikende genade’ heb ik gekeken bij à Marck3841”; de noten erna schuiven een op (scan van p. 852-853, oktober 2026)">⚑ en bij Appelius,4⚑ maar ik heb het er niet gevonden. Het verwonderde mij wel, dat de gratia sufficiens in Nederlandse vertaling daar niet voorkwam. De Moor5841”; de noten erna schuiven een op (scan van p. 852-853, oktober 2026)">⚑ op à Marck noemt de gratia sufficiens wel. Op je voorlaatste brief over de bijeenkomst te Utrecht met de roomsen kwam ik nog zeer bijzonder te reflecteren door een artikel van pater Pauwels in Het Schild van januari.6841”; de noten erna schuiven een op (scan van p. 852-853, oktober 2026)">⚑ Dat is ongeveer van ’t zelfde allooi als de voordracht die je mij in die brief versloeg. Het stuk joeg mij geweldig op stang en mijn vingers jeuken om er een artikel over te geven.7841”; de noten erna schuiven een op (scan van p. 852-853, oktober 2026)">⚑ Het is om uit je vel te springen als men hier te lande zo bedaard de kansen hoort overwegen of men ons zal gaan onderdrukken of niet. De Vos heeft het er pas over gehad in zijn inaugurele oratie.8841”; de noten erna schuiven een op (scan van p. 852-853, oktober 2026)">⚑ Hij heeft gelukkig in dit verband ook het woord burgeroorlog laten vallen.9841”; de noten erna schuiven een op (scan van p. 852-853, oktober 2026)">⚑ Van Rooijen10⚑ in Het Schild van februari heeft een wat betere toon. Ik heb jaren lang met deze heren vergaderd te Bilthoven of Utrecht en steeds in goede harmonie en in goede toon. ’t Ging dan over dogmatische onderwerpen. Thans komen andere onderwerpen aan de orde. De tijd brengt dat mee. Nu wordt het lastiger. Het verschil in geloof geeft minder reden tot ergernis dan het verschil in moraal. En er is een duidelijk verschil in moraal. Het is niet helemaal toeval dat de regel van de reservatio mentalis11841”; de noten erna schuiven een op (scan van p. 852-853, oktober 2026)">⚑ in deze kerk kon opkomen. Dat Rome de toekomst zou hebben, geloof ik niet. Het heeft alleen toekomst waar nog goed protestantisme aanwezig is. Dit protestantisme ondermijnen is de grootste domheid die Rome kan begaan. Daarmee graaft het zijn eigen graf. De roomse propaganda tiert hier en in Engeland en niet minder in Amerika. En van Spanje, waar Rome oppermachtig is, hebben zij niets dan last. In ieder geval zal de toekomst voor de kerk van meer invloed zijn dan het verleden; zeker dan het roomse verleden en de roomse traditie. Met hartelijke groet, tt

O. Noordmans.

(AKHM)

Noten

  1. 1

    Aantekening van KHM in kop van brief: 1) Rome ‘heeft’ alleen een toekomst waar eerlijk protestantisme al eeuwen is opgewassen. 2) roomse overwegingen of wij moeten onderdrukt worden.

  2. 3

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑Johannes à Marck (1656-1731), Nederlands theoloog, behoorde tot de Voetianen; hoogleraar te Franeker, Groningen en Leiden; hoofdwerk: Compendium theologiae christianae didactico-elencticum (1656).

  3. 2

    ⚑Zie brief nr. 841 (17.1.1949).

  4. 4

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑Johannes Conradus Appelius (1715-1798), Nederlands theoloog, volgeling van à Brakel en Comrie.

  5. 5

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑B. de Moor (1709-1780), Nederlands theoloog; belangrijkste werk: een uitvoerig commentaar op het dogmatisch compendium van Johannes à Marck.

  6. 6

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑C.F. Pauwels O.P., ‘Godsdienstvrijheid en gewetensvrijheid’ in: Het Schild 26 (1948/49), 145-153.

  7. 7

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑ON heeft hieraan een jaar later aandacht besteed in een lezing voor een bijeenkomst van katholieke en hervormde theologen: ‘Canoniek recht’, verschenen in Wending, VW 5, 604-617 (m.n. 611-613).

  8. 8

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑H. de Vos Verdraagzaamheid Inaugurele oratie op 29.1.1949 RUG (Nijkerk 1949). Zie brief nr. 537 (16.10.1935), n. 1.

  9. 9

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑ON verwees in ‘Canoniek recht’ ook naar deze uitspraak (VW 5, 612).

  10. 10

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑H.L.M. van Rooijen O.S.C., ‘De vrees voor Rome’s macht’ in: Het Schild 26 (1948/49), 174-179.

  11. 11

    841”) ontbreekt in het bestand (scan van p. 852, oktober 2026)">⚑Lat.: (lett.: voorbehoude in de geest) het in zichzelf aan eigen of andermans woorden een andere betekenis geven om iemand te misleiden.

← vorige842. A. de Jong aan O. NoordmansLunterenvolgende →844. R. Dijkstra aan O. Noordmans
Verantwoording

Deze brief komt uit het zetbestand van het gedrukte Verzameld Werk, niet uit een scan; de noten staan bij hun verwijzing. Dat bestand heeft geen paginanummers, daarom wordt een brief aangehaald met zijn nummer. Zet onder Weergave de Correcties aan om te zien waar de tekst verbeterd is, en waar we twijfelen (⚑). Ziet u een fout, laat het ons weten.

Een fout melden
Bureau