Mattheüs 6
Ander hoofdstuk
Preken en meditaties over Mattheüs 6 3
6 : 11, Brood voor morgen, Gods poorten, VW 8
6 : 12, De kerk, Gods poorten, VW 8
6 : 19–21, Schatten in de hemel, Gestalte en Geest, VW 8
Elders aangehaald 69
5–7, Herschepping, VW 2
… de evangeliën in het meervoud. - De gelijkenis is de typische leervorm der evangeliën. In de bergrede (Matth. 5-7) en de strafrede (Matth. 23) spreekt Jezus meer op de manier van de oudtestamentische profeten. Hij spreekt vrijuit en vaak …
5–7, De tegenwoordige positie van de predikant, VW 5voetnoot a
Mt. 5-7; Mt. 10.
5–7, Schatten in de hemel, Gestalte en Geest, VW 8
Uit de bergrede in Mattheüs 5-7 en de strafrede in Mattheüs 23 leert men de geweldige spanning kennen, die er bestond tussen de vroomheid van een deel van het …
6, Kruis en schepping, VW 2
… planten- of het dierenrijk thuishoorde, ten antwoord gaf: in het Godsrijk. De Schepper, naar wie Jezus in Mattheüs 6 heenwijst, moet niet gedacht worden als de stoïsche Voorzienigheid, wier zorgen men vanzelfsprekend deelt met de vogels en de …
6, Kruis en schepping, VW 2
… dierenrijk in het Godsrijk. Dan is er ook plaats voor het zeer veel en het veel meer van Jezus' woorden in Mattheüs 6. Dan is het dualisme in de goede richting overwonnen. En het kerklied zingt:
6, Herschepping, VW 2
… vraag in welk rijk de mens thuis hoort, ten antwoord gaf: in het Godsrijk! - De Schepper, waarnaar Jezus in Mattheüs 6 verwijst, moet niet gedacht worden als de voorzienigheid, wier zorgen men deelt met de vogelen en de bloemen. Jezus zegt het er …
6, Herschepping, VW 2
… vraag in welk rijk de mens thuis hoort, ten antwoord gaf: in het Godsrijk! - De Schepper, waarnaar Jezus in Mattheüs 6 verwijst, moet niet gedacht worden als de voorzienigheid, wier zorgen men deelt met de vogelen en de bloemen. Jezus zegt het er …
6, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… rijkdom en armoede, waarover onze zondag handelt. En als wij dan bovendien het laatste gedeelte van Mattheüs 6 lezen, waar de schatten in de hemel gesteld worden tegenover die op de aarde en waar de bezorgdheid voor de leeftocht als een …
6 : 1, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… van die gerechtigheid geen bijoogmerken hebben. Geen aalmoezen doen om van de mensen gezien te worden (Matth. 6 : 1); en evenmin bidden (: 5) of vasten (: 16) met die bedoeling. En wanneer men bidt, moet men eerst denken aan God, zijn …
6 : 1–18, Een catechismuspreek, Andere preken, VW 7voetnoot *
… 198 : 1, 2, 3 en 4, bundel-1938. Gezang 96, bundel-1805; gezang 257, liedboek-1973. Psalm 130 : 4. Lezen: Mattheüs 6 : 1-18.
6 : 2, Augustinus, VW 3voetnoot k
Civ. Dei V, 15. MPL. 41, 160. CSEL. 40 I, 242 v. Augustinus citeert hier Matth. 6 : 2.
6 : 2–15, Het reorganisatie-ontwerp (de noodzakelijkheid), VW 5
… kweekt, zoals sommige neocalvinisten dat doen, dan heeft ze haar loon weg en wordt het zout smakeloos (Mt. 6 : 2, 15, 16; 5 : 13
6 : 3, Communisme bij de Toradja's, VW 1
… Hier is dus niets te bespeuren van wat de Heiland wil: 'Laat uw linkerhand niet weten, wat uw rechter doet' (Matth. 6 : 3). En we denken aan de heerlijke woorden des bijbels, dat God 'mildelijk geeft, en niet verwijt' (Jak. 1 : 5).
6 : 3, Communisme bij de Toradja's, VW 1
… : 27). Daar heet het: 'Maar indien gij aalmoes doet, zo laat uw linkerhand niet weten, wat uw rechter doet' (Matth. 6 : 3). En: 'Het is zaliger te geven, dan te ontvangen' (Hand. 20 : 35).
6 : 4–6, Lukas 19 : 1-10, Laren, VW 7
… in een wilde vijgeboom geklommen. Hij zit daar in 't verborgen. Maar de hemelse Vader ziet in 't verborgen (Mt. 6 : 4, 6, 18). En de Zoon is als de Vader. De uitwendige verborgenheid is geen bezwaar. Jezus kan ons best vinden. Dat verborgene bevalt …
6 : 4, Idee en werkelijkheid, Gestalte en Geest, VW 8
… gerechtigheid, die wel in het verborgen geoefend kan worden, maar die in het openbaar vergolden zal worden (Matth. 6 : 4). Zij heeft ook niet enkel betrekking op de innerlijke mens, doch in de evangeliën zeer duidelijk ook op het openbare leven. Op …
6 : 6–18, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… te bedenken, dat onze Vader, die in de hemelen is, in het verborgen ziet, in het openbaar zal vergelden (Matth. 6 : 6, 18). Dat is reeds begonnen bij Jezus 'opstanding; het zal voltooid worden bij onze zalige opstanding. Wat Jezus daarvan zegt in zijn …
6 : 9, De achtergrond van de bergrede, VW 2
Matth. 6 : 9-13: Onze Vader die in de hemelen zijt, enz.
6 : 9–13, Preek over Jesaja 57 : 15, Gedrukte preken en overdenkingen, VW 7
Maar heeft Jezus ons dan zelf in het Onze Vader (Mt. 6 : 9-13) niet geleerd ons te verheffen tot onze Vader, die in de hemelen is en zijn naam te heiligen? Ligt daarin niet een uitnodiging om …
6 : 10, Communisme bij de Toradja's, VW 1
… buiten Christus hebben of houden, is stof en kaf, ergernis en dood. Zo bidden wij dan: 'Uw Koninkrijk kome' (Matth. 6 : 10). Dat zij zo!
6 : 10, Drie grendels op de deur, Gedrukte preken en overdenkingen, VW 7
… voorzienigheid Gods blijven en blijven bidden: Uw wil geschiede, gelijk in de hemel, alzo ook op de aarde (Mt. 6 : 10).
6 : 11, Mattheüs 16 : 26a, Idsegahuizen-Piaam, VW 7
… leven. En zo wil God het. In het Onze Vader komt ook deze bede voor: Geef ons heden ons dagelijks brood (Mt. 6 : 11). En de apostel Paulus vermaant in de eerste Thessalonicenzen-brief de leden der gemeente hun eigen dingen te doen, en te werken …
6 : 11, Drie grendels op de deur, Gedrukte preken en overdenkingen, VW 7
… toe, wil Hij de zorg des broods delen. Hij wil ook evenals zij bidden: Geef ons heden ons dagelijks brood (Mt. 6 : 11). Hij wil met hen uit Gods hand leven. God had Israël ook gespijzigd al was het niet met gewoon brood. Jezus wil niet onder de …
6 : 11, Rome als stad van Paulus, Gestalte en Geest, VW 8
… Newman had volle aandacht geschonken aan de kerk als levend organisme, dat leeft van het 'brood vanmorgen' (Matth. 6 : 11).
6 : 12, Afscheid Laren, Andere preken, VW 7
… der zonden persoonlijk. Maar dat kan niet zonder dat andere: gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren (Mt. 6 : 12). En zo heb ik dat ook aanvaard en in toepassing gebracht, ook buiten de gemeente.
6 : 12, 784. O. Noordmans aan K.H. Miskotte, Lunteren, VW 9Beindnoot 7
Bede uit het ‘Onze Vader’, Matth. 6 : 12.
6 : 13, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… of het brood-voor-morgen voorkomt, moet dan ook beëindigd worden met een lofprijzing van dat koninkrijk (Matth. 6 : 13).
6 : 13, De jaarwisseling, Preekstudies, VW 7
… in zwakheid zijn, maar in kracht en geloof. Want Gods is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid (Mt. 6 : 13). Laten wij dan niet hangen en kleven aan het voorbijgegane jaar, maar laten wij in de zekerheid dat Jezus met ons blijft, …
6 : 16, De bede om genade, Gestalte en Geest, VW 8
… gelaat; hij wast zijn aangezicht niet en zalft zijn hoofdhaar niet, om de mensen te laten zien dat hij vast (Matth. 6 : 16).
6 : 19–34, Binnen de pinkstercirkel, VW 2
… waaraan niemand zich zal kunnen onttrekken. Ik denk aan Genesis 1, Psalm 23, 421 130; aan Matth. 5 : 1-11; 6 : 19-34; Rom. 8 : 28-39; 1 Kor. 13 en vele andere.
6 : 19, Deuteronomium 4 : 9a, Suameer, VW 7
… uw ogen gezien hebben. Vergadert u geen schatten, die mot en roest verderft, maar een schat in de hemelen (Mt. 6 : 19 v.).
6 : 19, Lukas 24 : 1-11, Laren, VW 7
… dat wat gij zo vergadert, dat eigen geestelijk bezit, dat het niet door mot en roest verteerd wordt (vgl. Mt. 6 : 19 v.)? Is er iets aan u, dat geen vlees is, vlees als gras (vgl. Jes. 40 : 6)? Is er een opstanding, anders dan als ontmoeting met …
6 : 19–33, Een huwelijkspreek, Andere preken, VW 7voetnoot *
… 273 : 1, bundel-1866; gezang 427 : 1, liedboek-1973. Psalm 133 : 3. Psalm 134 : 3. Psalm 121 : 4. Lezen: Mattheüs 6 : 19-33. Psalm 33 : 22.
6 : 20, Jesaja 40 : 6-8, Idsegahuizen-Piaam, VW 7
… de ware zin des woords. Ze willen u een schat geven in de hemel, waar ze noch mot noch roest verderft (vgl. Mt. 6 : 20). Ze willen alle u een stukje eeuwigheid in het hart leggen, dat de tand des tijds proef is. Alle willen ze een korreltje …
6 : 20, Mattheüs 16 : 26a, Idsegahuizen-Piaam, VW 7
… waarin de vrede Gods is neergedaald, die bezit de schat in de hemelen, waar ze noch mot noch roest verderft (Mt. 6 : 20). Een geborgene in de handpalmen des Verlossers, een geschrevene in het boek des levens. Noem die eerste zoals ge wilt, met de …
6 : 20, Efesiërs 2 : 19-22, Idsegahuizen-Piaam, VW 7
… Het zijn goederen, die noch mot noch roest verderft. Het zijn schatten, die in de hemelen bewaard worden (Mt. 6 : 20). Degenen die staan in deze dingen, zijn gegraveerd in de handpalmen des Verlossers, hun namen geschreven in het boek des levens …
6 : 22, Eenvoud des harten, Gestalte en Geest, VW 8
… te staan met eenvoudig, rechtuit, op de man af, zonder voorbehoud. Eenvoudig wordt het goede oog genoemd (Matth. 6 : 22 St.V.). De Nieuwe Vertaling heeft daarvoor 'zuiver' staan. Een eenvoudig, zuiver oog wordt niet gehinderd door iets bijkomstigs; …
6 : 23, Herschepping, VW 2eindnoot 1
… niet uit van de "buitenste duisternis" maar van het "licht dat in u is" en dat tot duisternis is geworden (Matth. 6 : 23). Dit primitieve geweten is een boos ding. Het bezit een reflexieve werking, die ons op onszelf terugwerpt. Het verlost niet, …
6 : 23, Binnen de pinkstercirkel, VW 2
… "buitenste duisternis" (Matth. 8 : 12) maar van "het licht, dat in u is" en dat tot duisternis is geworden (Matth. 6 : 23). Dit primitieve geweten is een boos ding. Het bezit een reflexieve werking, die ons op ons zelf terug werpt. Het verlost niet, …
6 : 24, Mattheüs 26 : 14-16, Laren, VW 7
Men moet kiezen of delen in de wereld. Niet God èn de Mammon, maar God òf de Mammon (Mt. 6 : 24). Zo is 't leven ingesteld. Er zijn allerlei wegen om daaraan te ontkomen, maar ze lopen op niets uit. Het leven is een groot …
6 : 24, Jakobus 1 : 22-24, Laren, VW 7
… Ge krijgt er toch niet veel verandering in. Jezus zegt dat niet. Gij kunt niet God dienen en de Mammon (Mt. 6 : 24). En de apostel: Christus èn Belial (2 Kor. 6 : 15). De Heilige Geest zegt niet: Ze zijn zo, ze zijn eenmaal zo geschapen. De …
6 : 24, Afscheid Suameer, Andere preken, VW 7
… hoop loopt, en de raddraaiers die erachter zitten (Hand. 17 : 5); God en Mammon, het geld en die het dienen (Mt. 6 : 24). Goddelijke humor zweeft over dit alles als het zich verstilt.
6 : 25, Mystiek in de moraal, VW 1
… laat genoeg licht vallen op de evangeliespreuk, dat wie z'n leven zal willen behouden, het verliezen zal (Matth. 6 : 25). En een vergelijking tussen Cervantes' en Goethes roman laat naast stijlovereenkomst nog genoeg punten van gelijkenis over. In …
6 : 26, De scheppingsleer van Barth, VW 3
Vogelen des hemels, leliën des velds (Matth. 6 : 26 v.). Dagelijks brood. Recht doen die dag en nacht tot Hem roepen (Luk. 18 : 7). Luk. 18 : 8 staat: de Zoon des mensen, als Hij …
6 : 26, Soberheid, VW 6
… toe, waarbij, zoals onze Statenvertaling zeer juist heeft gevoeld, ook dikwijls een 'nochtans' te pas komt (Matth. 6 : 26). Het is niet zonder meer vanzelfsprekend, dat iedere mus, die we zien rondfladderen, ook voedsel krijgt.
6 : 26–28, Mattheüs 3 : 1 en 2, Laren, VW 7
… grond, want een bank is een ding dat springt. - Jezus zegt: Doe het zonder grond; de vogelen, de leliën (Mt. 6 : 26, 28). Johannes is de voorloper: sprinkhanen, wilde honing; lopen, leven zonder grond onder de voeten.
6 : 26, Lukas 4 : 1-13, Laren, VW 7
… zaaien en niet maaien. Heeft Jezus dat zelf later ook niet gezegd: Uw hemelse Vader voedt nochtans dezelve (Mt. 6 : 26)? Maar dan zou Jezus zich buiten het mensenleven plaatsen, buiten het wachten op de wasdom, de zorgen van het dagelijks brood, de …
6 : 30, Herschepping, VW 2
… komt er toch nog wel gelijkenis met het gras des velds, dat heden is en morgen in de oven geworpen wordt (Matth. 6 : 30) en met de vogelen des hemels, waarvan er twee voor een penninkje verkocht worden. Is Jezus niet verkocht voor dertig zilveren …
6 : 30, Jesaja 40 : 6-8, Idsegahuizen-Piaam, VW 7
… heeft er ook van gesproken, van dat gras des velds, dat heden bloeit en morgen in de oven geworpen wordt (Mt. 6 : 30). Er staan in de bijbel zulke treffende beelden waarin ons de onzichtbare dingen worden voorgesteld. Als het gras is het leven, …
6 : 31–32, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… eten of wat zullen wij drinken of waarmede zullen wij ons kleden? Want al deze dingen zoeken de heidenen (Matth. 6 : 31 en 32). Dat zij dat nodig hebben, weet de hemelse Vader wel. Zij moeten eerst het koninkrijk Gods en zijn gerechtigheid zoeken; al het …
6 : 31, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… De toekomst in de plaats van het verleden. De gerechtigheid (Matth. 6 : 33) zou de verzorging (antw. 26 en Matth. 6 : 31) op de achtergrond hebben gedrongen en deze beide zondagen zouden een minder vroom en meer gelovig karakter hebben vertoond. Meer …
6 : 31, De broodvraag, Gestalte en Geest, VW 8
… de heidenen. Want uw hemelse Vader weet, dat gij dit alles behoeft. Maar zoekt eerst zijn Koninkrijk" (Matth. 6 : 31 vv.). Brood eten in dat Koninkrijk, dat is zaligheid.
6 : 32, Binnen de pinkstercirkel, VW 2
… in haar meest algemene, haar vroomste en allerchristelijkste gestalte, wordt aan de heidenen overgelaten (Matth. 6 : 32). Het Evangelie is een betoning in énen van goddelijke gehoorzaamheid, offerande en armoede. De kerk heeft die drie in de …
6 : 32, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… allereerst de wegen der ziel en des lichaams nagaan, zou Jezus zeggen: Al deze dingen zoeken de heidenen (Matth. 6 : 32).
6 : 32, Mattheüs 17 : 24-27, Laren, VW 7
… Vader, die in de hemelen zijt. Niet bezorgd behoeven te zijn. Uw Vader weet, dat gij al deze dingen behoeft (Mt. 6 : 32). De Geest van God te ontvangen, evenals het brood of het ei (Lk. 11 : 11 v.). Dat is in dit leven de talenten te besteden, en …
6 : 32, Lukas 9 : 23, Laren, VW 7
… bestaat het? Leven, dat kan zijn: eten, drinken, kleding. Jezus zegt: Al deze dingen zoeken de heidenen (Mt. 6 : 32). Er zijn nog meer dingen in het leven. De ijdelheid dezer wereld, de begeerlijkheid der ogen, de grootsheid des levens (1 Joh. 2 …
6 : 32, Brood voor morgen, Gods poorten, VW 8
… geworden en behoeven zich geen zorgen over de leeftocht te maken. Dat kunnen ze aan de heidenen overlaten (Matth. 6 : 32). Vasten behoeven ze ook niet te doen (Matth. 9 : 15). Laten de Joden dat doen.
6 : 32, Schatten in de hemel, Gestalte en Geest, VW 8
… de tegenstelling met de heidense religies, als Jezus bijv. zegt: "Al deze dingen zoeken de heidenen" (Matth. 6 : 32); of: "Doen ook de tollenaars niet hetzelfde?" (5 : 46). Dat zijn, wat ik zou willen noemen, bewijzen uit het ongerijmde. Wanneer …
6 : 32, Middag in de nacht, Enkele meditaties, VW 8
… al het andere naar de achtergrond verdwijnen. "Al deze dingen zoeken de heidenen", zal Jezus later prediken (Matth. 6 : 32). Nu gaat het om het koninkrijk Gods en zijn gerechtigheid (Matth. 6 : 33).
6 : 33, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… dan in de plaats der schepping zijn getreden. De toekomst in de plaats van het verleden. De gerechtigheid (Matth. 6 : 33) zou de verzorging (antw. 26 en Matth. 6 : 31) op de achtergrond hebben gedrongen en deze beide zondagen zouden een minder vroom …
6 : 33, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… als wat Jezus bedoelt, als Hij aanspoort om allereerst het koninkrijk Gods en zijn gerechtigheid te zoeken (Matth. 6 : 33). Wanneer Jezus dat doet, dan is zijn bedoeling niet om zorgen te stillen, maar om zorgen te wekken. Niet die, welke men ook bij …
6 : 33, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2
… geldt een andere voorzienigheid dan die van eten en drinken en kleden. Hier gaat het om de gerechtigheid (Matth. 6 : 33). Er bestaat ook een andere vorm van verwantschap. Jezus noemt zijn discipelen zijn broeder en zuster en moeder (Matth. 12 : …
6 : 33, Mattheüs 16 : 26a, Idsegahuizen-Piaam, VW 7
… Jezus geeft het antwoord: Zoekt eerst het koninkrijk Gods, en al deze dingen zullen u toegeworpen worden (Mt. 6 : 33).
6 : 33, Het gebed om recht, Gestalte en Geest, VW 8
… dat Koninkrijk met zijn gerechtigheid zal gekomen zijn, dan worden voedsel en deksel daarbij toegeworpen (Matth. 6 : 33). Ook bij de vierde bede gaat het niet enkel om brood. Een dergenen, die eens met Jezus aan tafel zaten, en die Hem hoorde …
6 : 33, Idee en werkelijkheid, Gestalte en Geest, VW 8
… : 36). Maar toch is de gerechtigheid, die de ruggegraat is van het Koninkrijk der hemelen dat Jezus predikt (Matth. 6 : 33), niet enkel particulier. Het is een publieke gerechtigheid, die wel in het verborgen geoefend kan worden, maar die in het …
6 : 33, Gods venster, Gestalte en Geest, VW 8
… die genezen werden. En over dat Koninkrijk en zijn gerechtigheid verheugt zich de Vader dan grotelijks (Matth. 6 : 33). Maar het naaste uitzicht door dat venster is toch op de heuvel Golgotha en op die heuvel ziet de Vader het lichaam van zijn …
6 : 33, God als gave, Gestalte en Geest, VW 8
… van het Onze Vader verklaart. - Jezus had ook gezegd: "Zoekt eerst (Gods) Koninkrijk en zijn gerechtigheid" (Matth. 6 : 33). Maar wij durven dat weer zo slecht: geloven dat wij, arme schepselen hier op aarde, Gods kinderen zijn; dat wij zijn erfgenamen …
6 : 33, Middag in de nacht, Enkele meditaties, VW 8
… zal Jezus later prediken (Matth. 6 : 32). Nu gaat het om het koninkrijk Gods en zijn gerechtigheid (Matth. 6 : 33).
6 : 34, 778. K.H. Miskotte aan O. Noordmans, Lunteren, VW 9Beindnoot 10