Namens de redactie van Woord en Geest1 kom ik u vriendelijk vragen,of u ons zoudt kunnen en willen dienen met een kritisch artikel over de ‘liturgische beweging.’2De lezerskring van ons blad,wel niet geheel,maar toch grotendeels bestaande uit Gereformeerden in Hersteld Verband,3toont verschijnselen van doorvloeiing,in Jones’ verering,4Oxford-excessen,5ook in vage dweperij met ‘liturgie’.Wij zouden nu zo graag eens duidelijk uiteengezet hebben,in hoeverre de bedoelde ‘liturgie’ vooral waar zij een keuze ten aanzien van de voorrang hetzij van het Woord boven het sacrament,hetzij omgekeerd,tot nog toe schijnt te willen ontgaan (zie:Boissevain6 in het Handboek van de Eeredienst en Van der Leeuw:de homiletiek is een zijde der liturgiek en aanverwante uitingen)7 in de structuur van het gereformeerde leven inpassen.Mag ik hopen,dat u ons terwille kunt zijn?U weet,onze eindredacteur is dr. Geelkerken,8Sophialaan 41,Amsterdam.Met de meeste hoogachting,uw dw.,
K.H. Miskotte.
Persoonlijk mijn hartelijkste groeten!
(AN)
Noten
1
Woord en Geest. Gereformeerd weekblad verscheen van 1925-1940. De redactie bestond uit dr. J.G. Geelkerken (eindred.) (n.8), mr.dr. A. van Deth (red.secr.) en voorts: dr.ir. H.G. van Beusekom, dr. K.H. Miskotte, ds. J.A. van Nie, mr. J.J.R. Schmal, ds. E.L. Smelik en ds. D. Tromp.
2
Eerst in 1939 schreef ON over liturgie in Woord en Geest: de artikelen ‘Liturgica’ 1, 2 en 3 in: Woord en Geest 14 (30.6.1939) n. 39 (705), 306v.; 14 (7.7.1939) nr. 40 (706), 315v.; 14 (21.7.1939) nr. 41 (707), 323v. ON hield wel twee maanden na deze brief op 4.1.1938 een lezing over ‘Het karakter van de eredienst’ op de jaarlijkse Liturgische Conferentie te Hemmen (zie VW 6, 139, n. 3). Deze lezing vormde de aanleiding tot zijn boek Liturgie (Amsterdam 1939) (VW 6, 165-243). Hierop werd o.a. gereageerd door W.H. v.d. Pol in Woord en Geest. De bovengenoemde artikelen van ON zijn een antwoord daarop. Ook G. van der Leeuw mengde zich in de discussie, die in meerdere bladen werd gevoerd. De artikelen werden gebundeld in Liturgie in de crisis (Nijkerk 1939), VW 6, 165-243.
3
Gereformeerden in Hersteld Verband zijn diegenen die zich na de kwestie over het schriftgezag op de synode van de gereformeerde kerken te Assen 1926 van de gereformeerde kerken hebben losgemaakt. In 1946 herenigden zij zich met de NHK.
4
E. Stanley Jones (1884-1973), Amerikaans zendeling en evangelist. Hij werd vooral bekend door Christus langs de Indische heirweg (1926).
5
Zinspeling op de Oxford-groep-beweging. Zie de brief van J.H.C. Kamsteeg nr. 569 (18.1.1936), n. 4.
6
W.Th. Boissevain (zie brief nr. 347 (23.4.1925)) werkte mee aan Handboek voor den Eeredienst in de Nederlandsche Hervormde Kerk, samengesteld door de liturgische kring (Rotterdam 1934) en stelde (51): ‘Juist ook daarin, dat de prediking zo ingrijpende motieven en tendenzen kent, die aan een priesterlijke bediening vreemd zijn...ligt eene verklaring van het onmiskenbare feit, dat een eenzijdige ‘preekdienst’ de neiging vertoont, om wat wij het ‘tweede deel’ van de eredienst noemden uit de godsdienstoefening der gemeente te elimineren en ook de plaats van het sacrament in de eredienst in te perken.’
7
G. van der Leeuw, zie brief nr. 349 (27.7.1925), n. 1.
8
J.G. Geelkerken (1879-1960), geref. pred. 1911-1926. Afgezet door de synode van de gereformeerde kerken te Assen. Daarna predikant van de gereformeerde kerken in Hersteld Verband, sinds 15 mei 1946 herv. pred. tot 15 september 1946 em.
Deze tekst op de website: stichtingnoordmans.nl/verzamelde-werken/9b/laren-gld/590
Deze brief komt uit het zetbestand van het gedrukte Verzameld Werk, niet uit een scan; de noten staan bij hun verwijzing. Dat bestand heeft geen paginanummers, daarom wordt een brief aangehaald met zijn nummer. Zet onder Weergave de Correcties aan om te zien waar de tekst verbeterd is, en waar we twijfelen (⚑). Ziet u een fout, laat het ons weten.