Ik heb een klein,taalkundig vraagje.De lui van het Nederlands Woordenboek (Heeroma c.s.)2 vroegen mij plaatsen waar de term ‘toereikende genade’ voorkomt.Ze meenden die te moeten zoeken in de mystiek van de Nederlandse Capucijnen.Ik heb gevonden,dat het bij Clemens van Mechelen3 en Willibrordus van Vianen4 voorkomt.Dan gewoon als vertaling van grace suffisante.De vraag is nu bij Teellinck,5à Brakel,6Smytegelt7 het woord te vinden.Ik bladerde in Het Gekrookte Riet maar vond het niet.In de Redelijke Godsdienst zal ik verder kijken,maar u met uw enorme vaderlandse belezenheid kunt me misschien onmiddellijk zeggen:ja! het komt voor! en dáár ongeveer!Hoe blij was ik in ons blad uw laatste brief8 aan mij terug te vinden,met precies die lichten en accenten,die mij toespraken.Dank,veel dank! met vr. gr.,uw dw.,
K.H. Miskotte
(AN)
Noten
1
Het is aannemelijk dat de datum van deze brief niet 17 juli (zoals op de brief van KHM staat) maar 17 januari is gezien het antwoord van ON van 3.2.1949.
2
K.H. Heeroma (1909-1972), dichter (publicerend onder het pseudoniem Muus Jacobse) en essayist, neerlandicus, een tijdlang redacteur (en in 1952/53 voorzitter) van het Woordenboek der Nederlandse taal, vervolgens hoogleraar te Djakarta en 1953 RUG (Nedersaksisch Instituut). Heeroma heeft een belangrijke rol gespeeld in de toestandkoming van de Nieuwe Psalmberijming en het Liedboek voor de Kerken. Publikaties: o.a. Bijbelse gezangen (1962), Der Mensch in seiner Sprache (1963), Nader tot een taaltheologie (1967); zie: J.W. Schulte Nordholt, s.v.K.H. Heeroma, BWN II.
3
Clemens van Mechelen (1609-1691) werd in 1628 capucijn en in 1634 priester. Hij vervulde een aantal functies binnen de orde. P. Hildebrand De kapucijnen in de Nederlanden en het prinsbisdom Luik 10 dln. (Antwerpen 1945/56) vermeldt van hem geen literaire activiteiten. Ook andere studies over de geschiedenis van de capucijnen noemen hem niet als auteur. Dit geldt ook voor Willibrordus van Vianen
4
Willibrordus van Vianen werd in 1612 capucijn en priester in 1617. Hij was jarenlang missionaris in zijn geboorteplaats Vianen. In 1666 overleed hij te Antwerpen.
5
Willem Teellinck (1579-1629), Nederlands theoloog, belangrijk vertegenwoordiger van de Nadere Reformatie.
6
Wilhelmus à Brakel (1635-1711), Nederlands theoloog, vooral bekend door zijn populaire dogmatiek Redelijke Godsdienst (2 delen, 1700 en 1708).
7
Bernardus Smytegelt (1665-1739) behoort eveneens tot de Nadere Reformatie. Bekend is zijn Het Gekrookte Riet (2 dln.), 145 preken over Jes. 42:3.
8
Waarschijnlijk bedoelt Miskotte brief nr. 835 (1.1.1949) en de meditatie ‘Epifanie’, die op 14.1.1949 in In de Waagschaal werd opgenomen, VW 8, 108-110.
Deze tekst op de website: stichtingnoordmans.nl/verzamelde-werken/9b/lunteren/841
Deze brief komt uit het zetbestand van het gedrukte Verzameld Werk, niet uit een scan; de noten staan bij hun verwijzing. Dat bestand heeft geen paginanummers, daarom wordt een brief aangehaald met zijn nummer. Zet onder Weergave de Correcties aan om te zien waar de tekst verbeterd is, en waar we twijfelen (⚑). Ziet u een fout, laat het ons weten.