637. J.N. Bakhuizen van den Brink¹ aan O. Noordmans

L(ugdunum) B(atavorum), 28 juli 1939

Waarde Noordmans,²

Het is mij volslagen onbegrijpelijk, hoe gij de laatste alinea van mijn artikeltje in de Vox Theologica³ zo verkeerd kunt uitleggen als in uw brief,⁴ die ik heden in dank ontving, geschiedt. Ik spreek in de gewraakte passage van ‘wij theologen’ en doe een beroep op allen. Aan een onderscheid tussen professoren en predikanten denk ik nergens; wel aan een onderscheid tussen theologen mèt kennis van zaken, die gidsen zijn, en theologen zonder kennis van zaken, die dat niet zijn en hun ongeschiktheid achter het masker en in het optreden van Cerberussen afreageren. Waar staat dat ‘de professoren alleen gidsen mogen zijn ten opzichte van het christendom en de predikanten... tot nijdige poortwachters werden gepromoveerd?’ Ik roep juist méér gidsen op. Misschien had ge niet moeten schrijven ‘het Christendom’; mijn onderwerp was de historische theologie. Wat nu verder de aanleiding tot uw brief betreft, het volgende. Ik heb intussen lang genoeg over de zaak⁵ nagedacht en zal in overleg met de uitgever vier teksten der confessie geven, of liever drie:

1. De confessio gallicana.⁶

2. Confession des Pays Bas naar Dordt, met de varianten 1561, 1580 (= 1566) en 1611.⁷

3. Confessio belgica, naar Dordt, dus tekst Hommius uit de Acta; gecorrigeerd naar Revius 1627 en misschien varianten uit de Harmonia conf[essionum].⁸

4. Ned. Geloofsbelijdenis naar Dordt in De Vries en Te Winkel-spelling,⁹ met teksten naar de Statenvertaling en eindeloze varianten van 1562-66, 1583, 1611.¹⁰ Deze tekst lijkt dus zeer op die van Van Toorenenbergen, Kuyper, Rutgers, Gooszen, Los,¹¹ en zal noodwendig gebukt gaan onder een zeker subjectivisme, wat aangaat ’t gebruik van enkele woorden en woordschikkingen.

Ik heb alle verdere overwegingen uit mijn vorige brief dus ten aanzien van deze Nederlandse tekst op zijde gezet, omdat het toch wel gewenst leek, dat deze vierde tekst met de bekende tekst uit kerkboeken, enz., zou overeenkomen. Gij kunt Van Toorenenbergen of een der anderen (niet Los) ’t best citeren,¹² misschien is eventueel later dan slechts een kleinigheid te corrigeren. Wanneer ge mijn tekst te zien krijgt, weet ik niet. De samenstelling der vier kolommen is een echt monnikenwerk en monniken leven buiten de tijd. Bovendien heb ik de Catechismus en de Canones ook te doen.¹³ Ik heb er maar van afgezien om bijbelteksten (en talloze toespelingen) nog verder te moderniseren naar Obbink¹⁴ of een ander. Tenslotte nog dit. De uitgever vroeg mij er ook enig dogmenhistorisch commentaar in te brengen. Ik doe dat niet: 1. omdat ik dit de taak des commentators vind; 2. omdat mijn deel dan àl te belast zou worden, het zal er toch al erg genoeg uitzien. Ik deel u dit mede om duidelijk te laten worden, dat er dus niets van voor uw voeten weggemaaid is, maar ook om er op aan te dringen, dat bij de studenten en uw verdere lezers, die ‘tekstcritische’ editie van deze professor enigszins aannemelijk make, door uw theologische behandeling. Met hartelijke groeten, tt.

J.N. Bakhuizen van den Brink.

(AN)