Zondag 10
Per zondag het aantal verwijzingen.
Vraag 27. Wat verstaat gij door de voorzienigheid Gods?
Antwoord. De almachtige en alom tegenwoordige kracht Gods, door welke Hij hemel en aarde mitsgaders alle schepselen gelijk als met zijn hand nog onderhoudt en alzo regeert, dat loof en gras, regen en droogte, vruchtbare en onvruchtbare jaren, spijze en drank, gezondheid en krankheid, rijkdom en armoede en alle dingen niet bij geval, maar van zijn vaderlijke hand ons toekomen.
Vraag 28. Waartoe dient ons, dat wij weten, dat God alles geschapen heeft en nog door zijn voorzienigheid onderhoudt?
Antwoord. Dat wij in alle tegenspoed geduldig, in voorspoed dankbaar zijn mogen en in alles, dat ons nog toekomen kan, een goed toevoorzicht hebben op onze getrouwe God en Vader, dat ons geen schepsel van zijn liefde scheiden zal, aangezien alle schepselen alzo in zijn hand zijn, dat zij tegen zijn wil zich noch roeren noch bewegen kunnen.
Zoals Noordmans de tekst aanhaalt in Het koninkrijk der hemelen.
Besproken in 1
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 460
Genoemd 41
Herschepping, VW 2, p. 261
… dan blijft. Immers schepping en voorzienigheid zijn in de bijbel, de toespraak, de catechismus (Heid. cat., zondag 9 en 10), de dogmatiek, nauw verbonden. Bij voorzienigheid denken wij aan gezangen als: "Wer nur den lieben Gott lässt walten" en …
Herschepping, VW 2, p. 261
… vruchtbare en onvruchtbare jaren, spijs en drank, gezondheid en krankheid, rijkdom en armoede" (Heid. cat., zondag 10). Is dat niet juist het vocabularium van de hereboer in het rijk der voorzienigheid, die ik in het begin van dit hoofdstuk uit …
Herschepping, VW 2, p. 262
Bovendien ontdekken wij, als wij goed toezien, in zondag 10 dadelijk de scheiding die tussen de paren doorgaat. Even gaat het goed, met loof en gras; maar dan valt dadelijk de tegenstelling …
De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 373
… worden uitgelegd, doet in sommige opzichten - niet in alle - nog denken aan de roomse beschouwingswijze. Zondag 9 en 10 bevatten een leer van de schepping en de voorzienigheid, die weinig verband houdt met de belijdenis van elielndein zondag 2-4. …
De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 373
… Deze laatste staat logisch niet in betrekking tot wat er van zondag 11 af volgt. Wij kunnen die beide zondagen 9 en 10 alleen plaatsen als wij zien dat wij daarmee in een ander veld staan. Zij grijpen terug op een voorzienigheidsgeloof dat niet tot …
De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 374
Natuurlijk gaat dit niet helemaal op. Zondag 9 en 10 kunnen niet helemaal uit de toon van het boek vallen. Zij grijpen door hun innigheid ook terug op zondag 1 en preluderen op …
De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 374
… leest, merkt, dat hier over schepping en voorzienigheid nergens zo neutraal gesproken wordt als in zondag 9 en 10. Zij worden veel dieper in de spanningen van de eigenlijke geloofsleer getrokken. Er is in de confessie van De Bray geen …
De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 376
… Het is de leer der ellende, naar de hoofdindeling van de Catechismus en niet het stuk der schepping uit zondag 9 en 10.
De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 379
… vormleer van het geschapene, dan althans een vrome uitbeelding van het voorzienigheidsgeloof in de geest van zondag 9 en 10 en van vele stukken uit de christelijke liederenschat. Deze schijnt in art. 13 ook aanwezig te zijn. Maar nauwgezette lezing …
De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 380
… dus geheel in de leer van de val en van de ellende. De eigenlijke strekking is een geheel andere dan die van zondag 10. De belangstelling is hier niet bij vruchtbare en onvruchtbare jaren, gezondheid en krankheid, maar bij "de rechtvaardige …
De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 389
… de leer der schepping wordt voorgedragen. Dit leerboek heeft er zelf aanleiding toe gegeven door later in zondag 9 en 10, nog eens onderwijs over de schepping te geven, nu op heel andere manier, veel meer positief en zonder eigenlijke aansluiting aan …
De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 392
… de tweede maal in positieve zin: eerst als ellende, in zondag 2-4, en dan als wisselvallig geluk, in zondag 9 en 10. Zo ontstaan allerlei incogsequenties - zondag 9 en 10 vormen bijv. geen goede inleiding op zondag 11, waar de naam Jezus zo …
De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 392
… zo verklaard wordt, dat hij ons zalig maakt en van onze zonden verlost. De zondagen 2-4 zouden dat wel doen. Zondag 10 maakt niet duidelijk waarom Jezus op aarde gekomen is. Hij stelt ons in een natuurlijkerwijze dragelijke verhouding tot de Vader, …
De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 393
… in de samenhangen van het zaligmakend geloof en in de rechtvaardiging van de zondaar betrokken worden dan in zondag 9 en 10. Er is in deze artikelen geen aanleiding om over regen en droogte, vruchtbare en onvruchtbare jaren te spreken. Alles wat hier …
De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 395
… de val des mensen, zijn ellende, zijn verkiezing en de belofte. Art. 12 en 13 missen het verband niet, zoals zondag 9 en 10, en de vroomheid die er uit spreekt is niet, zoals daar, van een meer algemeen karakter, doch zeer belijnd bijbels, historisch, …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 453
Bij de bespreking van deze zondag moeten wij beginnen met even stil te staan bij het opschrift boven de zondagen 9 en 10. Het luidt: Van God de Vader en onze schepping en geeft het eerste aan van de 'drie delen', die in zondag 8 genoemd zijn. - …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 453
Deze opmerking is van belang, omdat zij de aard van de uitlegging van zondag 9 en 10 bepaalt. Wij moeten daarom op deze verschillende verdelingen van de stof, die de Heidelbergse catechismus behandelt, wat nader …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 454
… ons tot onze verlossing geschonken is. Die verbinding is veel duidelijker en eenvoudiger dan de overgang van zondag 9 en 10, die over schepping en voorzienigheid gaan, op zondag 11, die over de naam Jezus handelt. Dat de Vader ons verzorgt (9) en dat de …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 455
… indeling kunnen wij laatstgenoemd leerboek gerust het klassieke voorbeeld noemen. En het is juist bij zondag 9 en 10 dat wij aanleiding hebben daarop de nadruk te leggen.
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 456
… dadelijk onze aandacht, dat deze bijvoeging uit de Twaalf artikelen in zondag 8 en in het opschrift boven de zondagen 9 en 10 verzakelijkt wordt, doordat er wél van de schepping gesproken wordt. Daarvoor is hier echter in het schema van de Brief aan de …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 456
… en over de zorg, die Hij voor zijn kinderen draagt. Alleen voor zover de voorzienigheid, die meer bepaald in zondag 10 behandeld wordt, reeds in zondag 9 even aangeroerd wordt, gaat het enigszins in het algemeen over de voortgezette werkzaamheid …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 456
… anders zeggen dan dat deze beiden, de bewaring door Jezus Christus en de algemene voorzienigheid Gods in zondag 9 en 10 min of meer vermengd worden. De verlossing, die bij zondag 11 pas aan de orde komt, wordt hier reeds als een voldongen feit in …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 457
Wanneer de opstellers hier consequent waren geweest, zouden zij dan echter de zondagen 9 en 10 daarmee geheel in overeenstemming hebben moeten brengen. Zij hadden reeds in zondag 8, bij de verdeling van de Twaalf artikelen, …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 458
Vanzelfsprekend zou dan de leer der voorzienigheid, die nu, vooral in zondag 10, zulk een algemeen-religieuze allure krijgt, meer in de zin der evangeliën zijn voorgesteld. De leer der voorzienigheid, zoals …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 458
… aan de Vader zijn toegeschreven. Men zou zijn regering niet afgegrensd hebben tegenover het toeval, zoals zondag 10 doet, maar tegenover de werken des duivels, zoals het Evangelie doet (1 Joh. 3 : 8).
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 459
Deze afdelingen, met name zondag 10, zouden daardoor een meer specifiek christelijk karakter hebben gekregen en de trinitarische verdeling, aan de hand van de Twaalf …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 459
… de Vader gezegd wordt, is op zichzelf juist en meer in overeenstemming met de Schrift dan de behandeling in zondag 9 en 10. Maar dit 'eerste stuk' is in zondag 2-4 niet volledig beschreven. Niet alleen de wet, maar ook het Evangelie komt de Vader toe. …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 460
… waartegen de voorzienigheid Gods gepredikt kan worden en die aanleiding heeft gegeven tot het opstellen van zondag 10 in het bijzonder. De vrucht van deze prediking kan zijn, wat deze zondag noemt: een goed toevoorzicht op God de Vader, die …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 465
… op de menswording van Jezus Christus (art. 18). Deze evidentie ontbreekt juist geheel bij de overgang van zondag 10 op zondag 11.
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 467
… dan ook; echter zonder dat het uitdrukkelijk gezegd wordt. En het heeft plaats op een juistere wijze dan in zondag 9 en 10, omdat hier de schepping geheel als achtergrond van de val behandeld wordt. Het gezichtspunt, van waaruit de werken des Vaders …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 467
… het koninkrijk en de verkiezing met haar ambten en diensten naar voren te brengen. Nu dit echter in zondag 9 en 10 ten enenmale ontbreekt, kan een verwijzing naar de zondagen 2-4 geen uitkomst brengen. Want hier gaat het over de persoonlijke …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 468
… niet voldoende is behandeld bij de verklaring van de Tien geboden en daar dan met een uitvoerigheid, die bij zondag 9 en 10 niet mogelijk ware geweest. Immers in zondag 34 is sprake van de ware religie en in de volgende zondagen komen de eredienst, de …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 468
… de handhaven van zijn wet, die zich schrikkelijk vertoornt over onze aangeboren en werkelijke zonden. En in zondag 9 en 10 is het ineens de goede God, die alles ten beste keert, zonder dat daarbij gedachtenis is aan zijn ontzaggelijk en hachelijk …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 468
… blijft het toch altijd overwegend persoonlijk. - Zulk een prediking zou ons niet steeds, zoals nu bij zondag 9 en 10 het geval is, in de gevallen schepping terugzetten, om van daaruit op een vroom toevoorzicht, dikwijls gepaard met onvrome …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 482
… beschouwing over de Twaalf artikelen. Wij moesten hier aanwijzen, in aansluiting aan onze bespreking van de zondagen 9 en 10, dat het koninkrijk en de verkiezing Gods hier moeten worden gezien als achtergrond van het drievoudig ambt van de Christus. Dit …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 484
… die in de Heid. Cat. min of meer schuilgaat wegens het naar voren brengen van schepping en voorzienigheid in zondag 9 en 10, noodzakelijk moet worden vastgehouden, als men de drie ambten van Jezus recht wil belijden. Dat blijkt ook wel als men artikel …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 484
… en Geest regeert en ons bij de verworven verlossing beschut en behoudt. Het rijk der voorzienigheid uit zondag 10 wordt in het Evangelie geradicaliseerd tot een verkiezing van de onvoorziene zijde: de armen en de kranken. Het evenwicht tussen …
Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 498
… oneerbiedig onderzoek naar het vaderschap gaat instellen. Om dezelfde reden heb ik bij de behandeling van zondag 9 en 10 bezwaar ingebracht tegen de invoering van de leer der voorzienigheid en de overtuiging uitgesproken, dat hier de leer van het …
Zondaar en bedelaar, Zondaar en bedelaar, VW 8, p. 23
… der armen zal in de leer der verlossing niet een stuk kunnen opnemen als de Heidelberger dat doet in zondag 10, waarin rijkdom en armoede als van goddelijk maaksel op één lijn worden gesteld met regen en droogte. Wanneer de armoede, de …
Middag in de nacht, Enkele meditaties, VW 8, p. 481
… openbaring van de almachtige en alomtegenwoordige kracht Gods, waardoor Hij alle schepselen nog onderhoudt (zondag 10), maar God neemt er op een veel meer eigene wijze aan deel. De Zoon wordt mens; het Woord is vlees geworden (Joh. 1 : 1). God …
vraag 28, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 470
… de ergste gesteldheid van het mensenhart. Zij is soms zelfs hoopvoller dan het 'goede toevoorzicht', waarvan vr. 28 sprak. Er is voor het koninkrijk Gods meer te verwachten van de Saulussen, die de verzenen tegen de prikkels slaan dan van de …