Stichting dr. O. Noordmans

Zondag 9

Per zondag het aantal verwijzingen.

1192113144955615738817937104411151216131314111515162017918211982042118228233624325226 27 28229230331132 33434235236137 38439 40 41 42 43 44 45346147 48149 50 51 524

Vraag 26. Wat gelooft gij met deze woorden: Ik geloof in God de Vader, de Almachtige, Schepper des hemels en der aarde?

Antwoord. Dat de eeuwige Vader van onze Here Jezus Christus, die hemel en aarde, met al wat er in is, uit niet geschapen heeft en die ook door zijn eeuwige raad en voorzienigheid nog onderhoudt en regeert, om zijns Zoons Christus' wille mijn God en mijn Vader is; op welke ik alzo vertrouw, dat ik niet twijfel, of Hij zal mij met alle nooddruft des lichaams en der ziele verzorgen en ook al het kwaad, dat Hij mij in dit jammerdal toeschikt, mij ten beste keren, dewijl Hij zulks doen kan als een almachtig God en ook doen wil als een getrouw Vader.

Zoals Noordmans de tekst aanhaalt in Het koninkrijk der hemelen.

Besproken in 1

  1. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 453

Genoemd 35

  1. Herschepping, VW 2, p. 261

    … dan blijft. Immers schepping en voorzienigheid zijn in de bijbel, de toespraak, de catechismus (Heid. cat., zondag 9 en 10), de dogmatiek, nauw verbonden. Bij voorzienigheid denken wij aan gezangen als: "Wer nur den lieben Gott lässt walten" en …

  2. De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 373

    … worden uitgelegd, doet in sommige opzichten - niet in alle - nog denken aan de roomse beschouwingswijze. Zondag 9 en 10 bevatten een leer van de schepping en de voorzienigheid, die weinig verband houdt met de belijdenis van elielndein zondag 2-4. …

  3. De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 373

    … Deze laatste staat logisch niet in betrekking tot wat er van zondag 11 af volgt. Wij kunnen die beide zondagen 9 en 10 alleen plaatsen als wij zien dat wij daarmee in een ander veld staan. Zij grijpen terug op een voorzienigheidsgeloof dat niet tot …

  4. De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 374

    Natuurlijk gaat dit niet helemaal op. Zondag 9 en 10 kunnen niet helemaal uit de toon van het boek vallen. Zij grijpen door hun innigheid ook terug op zondag 1 en preluderen op …

  5. De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 374

    … leest, merkt, dat hier over schepping en voorzienigheid nergens zo neutraal gesproken wordt als in zondag 9 en 10. Zij worden veel dieper in de spanningen van de eigenlijke geloofsleer getrokken. Er is in de confessie van De Bray geen …

  6. De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 376

    … Het is de leer der ellende, naar de hoofdindeling van de Catechismus en niet het stuk der schepping uit zondag 9 en 10.

  7. De leer van God de Vader in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 379

    … vormleer van het geschapene, dan althans een vrome uitbeelding van het voorzienigheidsgeloof in de geest van zondag 9 en 10 en van vele stukken uit de christelijke liederenschat. Deze schijnt in art. 13 ook aanwezig te zijn. Maar nauwgezette lezing …

  8. De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 389

    … de leer der schepping wordt voorgedragen. Dit leerboek heeft er zelf aanleiding toe gegeven door later in zondag 9 en 10, nog eens onderwijs over de schepping te geven, nu op heel andere manier, veel meer positief en zonder eigenlijke aansluiting aan …

  9. De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 392

    … de tweede maal in positieve zin: eerst als ellende, in zondag 2-4, en dan als wisselvallig geluk, in zondag 9 en 10. Zo ontstaan allerlei incogsequenties - zondag 9 en 10 vormen bijv. geen goede inleiding op zondag 11, waar de naam Jezus zo …

  10. De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 393

    … in de samenhangen van het zaligmakend geloof en in de rechtvaardiging van de zondaar betrokken worden dan in zondag 9 en 10. Er is in deze artikelen geen aanleiding om over regen en droogte, vruchtbare en onvruchtbare jaren te spreken. Alles wat hier …

  11. De schepping in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, VW 2, p. 395

    … de val des mensen, zijn ellende, zijn verkiezing en de belofte. Art. 12 en 13 missen het verband niet, zoals zondag 9 en 10, en de vroomheid die er uit spreekt is niet, zoals daar, van een meer algemeen karakter, doch zeer belijnd bijbels, historisch, …

  12. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 453

    Bij de bespreking van deze zondag moeten wij beginnen met even stil te staan bij het opschrift boven de zondagen 9 en 10. Het luidt: Van God de Vader en onze schepping en geeft het eerste aan van de 'drie delen', die in zondag 8 genoemd zijn. - …

  13. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 453

    … der drie stukken, waarin de hoofdverdeling ons leerboek uiteenlegt (vr. en antw. 2). Met andere woorden: in zondag 9 gaat het ook over onze verlossing, al staat straks weer boven de zondagen 11 - 19 afzonderlijk, dat die handelen over onze …

  14. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 453

    Deze opmerking is van belang, omdat zij de aard van de uitlegging van zondag 9 en 10 bepaalt. Wij moeten daarom op deze verschillende verdelingen van de stof, die de Heidelbergse catechismus behandelt, wat nader …

  15. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 454

    … ons tot onze verlossing geschonken is. Die verbinding is veel duidelijker en eenvoudiger dan de overgang van zondag 9 en 10, die over schepping en voorzienigheid gaan, op zondag 11, die over de naam Jezus handelt. Dat de Vader ons verzorgt (9) en dat de …

  16. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 455

    … indeling kunnen wij laatstgenoemd leerboek gerust het klassieke voorbeeld noemen. En het is juist bij zondag 9 en 10 dat wij aanleiding hebben daarop de nadruk te leggen.

  17. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 456

    … dadelijk onze aandacht, dat deze bijvoeging uit de Twaalf artikelen in zondag 8 en in het opschrift boven de zondagen 9 en 10 verzakelijkt wordt, doordat er wél van de schepping gesproken wordt. Daarvoor is hier echter in het schema van de Brief aan de …

  18. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 456

    Nu moet men zeggen, dat in de Heid. Cat., in zondag 9, van de schepping verder weinig werk wordt gemaakt. Er wordt alleen even aangeroerd, dat God de wereld uit niets geschapen heeft. …

  19. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 456

    … anders zeggen dan dat deze beiden, de bewaring door Jezus Christus en de algemene voorzienigheid Gods in zondag 9 en 10 min of meer vermengd worden. De verlossing, die bij zondag 11 pas aan de orde komt, wordt hier reeds als een voldongen feit in …

  20. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 457

    Wanneer de opstellers hier consequent waren geweest, zouden zij dan echter de zondagen 9 en 10 daarmee geheel in overeenstemming hebben moeten brengen. Zij hadden reeds in zondag 8, bij de verdeling van de Twaalf artikelen, …

  21. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 457

    … de Twaalf artikelen, moeten spreken van God de Vader en onze verkiezing. En zij hadden als opschrift boven zondag 9 moeten zetten: Van God de Vader en van zijn koninkrijk. - Dit ware de plaats geweest, waar het Koninkrijk der hemelen of het …

  22. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 458

    … krijgt, meer in de zin der evangeliën zijn voorgesteld. De leer der voorzienigheid, zoals die reeds in zondag 9 wordt geformuleerd, werd in de christelijke onderwijzing en in de confessies meestal wel opgenomen, maar zij is toch niet …

  23. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 458

    Daarom moeten wij ons afvragen, hoe zondag 9 (en 10) er zou hebben uitgezien, als de opstellers hadden gedaan, wat wij als een mogelijkheid in het midden brachten. Als zij …

  24. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 459

    … de Vader gezegd wordt, is op zichzelf juist en meer in overeenstemming met de Schrift dan de behandeling in zondag 9 en 10. Maar dit 'eerste stuk' is in zondag 2-4 niet volledig beschreven. Niet alleen de wet, maar ook het Evangelie komt de Vader toe. …

  25. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 467

    … dan ook; echter zonder dat het uitdrukkelijk gezegd wordt. En het heeft plaats op een juistere wijze dan in zondag 9 en 10, omdat hier de schepping geheel als achtergrond van de val behandeld wordt. Het gezichtspunt, van waaruit de werken des Vaders …

  26. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 467

    … het koninkrijk en de verkiezing met haar ambten en diensten naar voren te brengen. Nu dit echter in zondag 9 en 10 ten enenmale ontbreekt, kan een verwijzing naar de zondagen 2-4 geen uitkomst brengen. Want hier gaat het over de persoonlijke …

  27. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 468

    … niet voldoende is behandeld bij de verklaring van de Tien geboden en daar dan met een uitvoerigheid, die bij zondag 9 en 10 niet mogelijk ware geweest. Immers in zondag 34 is sprake van de ware religie en in de volgende zondagen komen de eredienst, de …

  28. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 468

    … de handhaven van zijn wet, die zich schrikkelijk vertoornt over onze aangeboren en werkelijke zonden. En in zondag 9 en 10 is het ineens de goede God, die alles ten beste keert, zonder dat daarbij gedachtenis is aan zijn ontzaggelijk en hachelijk …

  29. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 468

    … blijft het toch altijd overwegend persoonlijk. - Zulk een prediking zou ons niet steeds, zoals nu bij zondag 9 en 10 het geval is, in de gevallen schepping terugzetten, om van daaruit op een vroom toevoorzicht, dikwijls gepaard met onvrome …

  30. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 482

    … beschouwing over de Twaalf artikelen. Wij moesten hier aanwijzen, in aansluiting aan onze bespreking van de zondagen 9 en 10, dat het koninkrijk en de verkiezing Gods hier moeten worden gezien als achtergrond van het drievoudig ambt van de Christus. Dit …

  31. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 484

    … die in de Heid. Cat. min of meer schuilgaat wegens het naar voren brengen van schepping en voorzienigheid in zondag 9 en 10, noodzakelijk moet worden vastgehouden, als men de drie ambten van Jezus recht wil belijden. Dat blijkt ook wel als men artikel …

  32. Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 498

    … oneerbiedig onderzoek naar het vaderschap gaat instellen. Om dezelfde reden heb ik bij de behandeling van zondag 9 en 10 bezwaar ingebracht tegen de invoering van de leer der voorzienigheid en de overtuiging uitgesproken, dat hier de leer van het …

  33. De scheppingsleer van Barth, VW 3, p. 684

    … Polanus. De justificatie tot analogie en verklaring der schepping. Waarom waagde zij: creatio = gratia? Zondag 9: meer samenhang van het eerste met het tweede artikel zichtbaar: 'Vader van onze Here Jezus Christus.' Merkwaardige plaats in …

  34. Middag in de nacht, Enkele meditaties, VW 8, p. 481

    … blijdschap, als er een kind ter wereld komt. Wij mogen de plaats onzer woning honderdmaal een `jammerdal' (zondag 9) of een tranendal noemen, die vreugde zal er altijd weer zijn. En waar zij ophoudt ontstaat een 'avondland' dat ondergaat.

  35. vraag 26, Het Koninkrijk der hemelen, VW 2, p. 458

    … getreden. De toekomst in de plaats van het verleden. De gerechtigheid (Matth. 6 : 33) zou de verzorging (antw. 26 en Matth. 6 : 31) op de achtergrond hebben gedrongen en deze beide zondagen zouden een minder vroom en meer gelovig karakter …

Bureau