Stichting dr. O. Noordmans
Verzamelde Werken Inhoud Bijbelregister Zoeken

Verzamelde Werken, deel 9A · 7. Laren

Weergave

387. A.M. Brouwer aan O. Noordmans1

Utrecht, 9 januari 1931

Amice frater,

Ook Korff2 schreef over de organisatie-clausule. Hij stelt voor te lezen: terwijl ook haar organisatie in dit opzicht een ongunstige invloed kan hebben geoefend. Dit lijkt mij zuiverder geformuleerd. De vroegere organisatie heeft een beletsel gevormd. Maar sedert de beroeping en benoeming in 1867 niet meer bij coöptatie, maar door de gemeente plaats vindt3 - sedert er ook keuze is voor de hogere ‘besturen’ buiten de lagere besturen enz.,4 is er in de organisatie zoveel ten goede veranderd, dat wij hier heel voorzichtig moeten zijn in onze uitdrukking. Ik weet niet, of een waarlijk levende kerk bepaald reorganisatie zou eisen. Er is in ’t vlak demokratische dat velen in de reorganisatie willen brengen, toch ook geen klein gevaar. Daarom noemde ik deze kwestie een voor de studiecommissie. Ik hoop dat je met ’t boven onderstreepte genoegen kunt nemen: dat laat de weg open voor verschillende waardering van de tegenwoordige organisatie; ook dus voor reorganisatie. Met hartelijke groeten, tt.

A.M. Brouwer.

(AN)

Noten

  1. 1

    Dit is de eerste brief i.v.m. Kerkopbouw (KO). Deze vereniging heeft tezamen met de vereniging Kerkherstel (KHe) grote invloed uitgeoefend op het hervormd kerkelijk leven van de jaren ’30 en op de uiteindelijke reorganisatie van de NHK in 1951, toen de nieuwe kerkorde werd aangenomen. Zie voor achtergronden van de reorganisatiestrijd H. Bartels Tien jaren strijd om een belijdende kerk (Den Haag 1946) en J.F. Beerens ‘Prof. Dr. Brouwer en Kerkopbouw’ in Prof. Dr. A.M. Brouwer. Zijn Leven en werken (Leiden 1948), 38-52. Deel 5 van De Verzamelde Werken omvat de bijdrage van ON in deze ‘strijd’. KO werd in 1931 opgericht. Deze brief gaat over een manifest dat het voorlopig moderamen begin dat jaar deed uitgaan aan de vooravond van de oprichting van KO (VW 5, 94v., n.1 en 2). In het manifest wordt gewezen op de gebrekkige wijze waarop de kerk haar taak vervult. ‘Zij sluit zich op in haar eigen vraagstukken en sluit zich daarmede af van de wereld en de samenleving en doet daardoor te kort aan haar roeping. Dit wijst op een innerlijk gebrek in de kerk zelf, terwijl, wat de Nederl. Herv. kerk betreft, ook haar organisatie in dit opzicht een beletsel vormt.’ In de discussie, voorafgaande aan de opstelling van het definitieve manifest, moet de volgende briefwisseling geplaatst worden.↩

  2. 2

    F.W.A. Korff (zie brief nr. 349 (27.7.1925), n. 9) uit Heemstede maakte, evenals A.M. Brouwer en ON, deel uit van het voorlopig moderamen van KO. Andere leden van het voorlopig moderamen waren: W.Th. Boissevain, Oegstgeest, J.G.W. Goedhart, Zeist, J.F.B. van Hasselt, Amersfoort, W.A. Hoek, Amsterdam, Ph.A. Kohnstamm, Ermelo, G. van der Leeuw, Groningen, G.W. Oberman, Utrecht, Mej. M.E. Serton, Utrecht, W.A. Zeydner, Dedemsvaart en C.M. van Riet, Utrecht, welke laatste als administrateur optrad.↩

  3. 3

    In het herziene Algemeen Reglement van 1852 werd gesteld (art. 23) dat de gemeente het recht heeft ambtsdragers te kiezen en predikanten te beroepen. Dit werd echter eerst in 1867 geregeld. Toen werd de gemeenten gevraagd of zij dat recht in eigen hand wilden nemen of de kerkeraden machtigden de vacaturen zelf te blijven aanvullen (coöptatie). Zie A.J. Rasker 30, 157 en 167.↩

  4. 4

    Bij de herziening van het Alg. Regl. in 1852 bleef het besturenstelsel gehandhaafd. Wel ontstond de mogelijkheid gemeenteleden door de stembus hun invloed te laten gelden op de hogere organen.↩

Verantwoording

Deze pagina is automatisch opgebouwd uit het zetbestand van het boek; de noten zijn aan hun verwijzing gekoppeld. Dat bestand heeft geen paginanummers: een brief wordt aangehaald met zijn nummer. Zet onder Weergave de correcties aan om de herstelde en de onzekere plaatsen (⚑) in de tekst te zien. De tekst is niet met het gedrukte boek vergeleken.

← 386. O. Noordmans aan K.H. Miskotte7. Laren388. O. Noordmans aan A.M. Brouwer →