Wie is wie
De personen die de bezorgers in de noten bij de teksten en brieven voorstellen, met hun levensjaren en wat er over hen staat. Bij ieder de plaatsen van die noot.
S
L. A. Sabatier (1839–1901)
Frans protestants theoloog, vanaf 1866 hoogleraar te Straatsburg, vanaf 1877 te Parijs
F. S. G. Sack (1738–1817)
Duits gereformeerd theoloog, vanaf 1777 hofprediker te Berlijn en een van de belangrijkste kerkelijke autoriteiten daar
De Sacy (1613–1648)
ps. van Louis Isaac Lemaistre, was een jansenistisch theoloog
Kohlbrugge. Festpredigten VW 3 · De Pensées van Pascal VW 4
C. A. Sainte-Beuve (1804–1869)
Frans schrijver, die beroemd is geworden door zijn literaire meesterwerk Port-Royal, een uitwerking van een cyclus lezingen gehouden te Lausanne
Het getuigenis van dr. De Hartog. Waardering en kritiek VW 1
A. de Saint-Exupéry (1900–1944)
Frans schrijver en vliegenier
Angélique de Saint-Jean (1624–1684)
oudste dochter van Arnauld d'Andilly, verwierf zich een grote faam door haar gedrag tijdens de verbanning van Port-Royal (zelfs eenzame opsluiting in 1665). …
Twijfel en zekerheid VW 2
William Sanday (1843–1920)
schrijft in zijn boek Christology and Personality, containing I. Christologies ancient and modern [19101 II
Constant Théodore van Lynden van Sandenburg (1826–1885)
kwam in 1866 als antirevolutionair in de Tweede Kamer; hij was van januari-mei 1868 in het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt minister der hervormde en andere …
F. E. van Santen (1876–1966)
bervormdpredikant o.a. te Sliedrecht
De vuist der kerk VW 5
Daniël Chantepie de la Saussaye (1818–1874)
Waals predikant te Leeuwarden en Leiden, hervormd predikant te Rotterdam, hoogleraar te Groningen (1872). Grondlegger ethisch-irenische theologie, leermeester …
Het eschatologisch karakter van kerkelijke tucht VW 5 · brief 383 VW 9A, 1930
Paul Scarron (1610–1660)
Frans schrijver van burleske gedichten en toneelstukken
E. Schaeder (1861–1936)
Duits evangelisch theoloog, vanaf 1894 hoogleraar in resp. Königsberg, Göttingen (1895), Kiel (1899) en Breslau (1918). In zijn hoofdwerk Theozentrische …
Verschuivingen in de theologie van de laatste honderd jaar VW 4
H. J. A. M. Schaepman (1844–1903)
werd in 1867 priester gewijd, promoveerde in 1869 te Rome en werd in 1870 hoogleraar aan het seminarie Rijsenburg
W.M. van der Schans (1872–1908)
hervormd predikant
Catechismusprediking VW 1 · brief 160 VW 9A, 1902 · brief 215 VW 9A, 1908 · brief 365 VW 9A, 1928
J. Scharp (1756–1828)
hervormd theoloog, vanaf 1789 tot zijn dood (op een korte onderbreking na) predikant te Rotterdam
Willem de Clercq VW 1
G. Ph. Scheers (1908–1962)
hervormd predikant o.a. te Delfshaven en Haarlem-Noord
Boekbespreking van G. Ph. Scheers, 'Philippus Jacobus Hoedemaker' VW 5
M. Scheler (1874–1928)
Duits filosoof, vanaf 1919 hoogleraar te Keulen
F. W. J. von Schelling (1775–1854)
Duits filosoof, vanaf 1798 hoogleraar aan diverse universiteiten. het laatst in Berlijn (1841-1846). S. was een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het …
D. Schenkel (1813–1885)
Zwitsers luthers theoloog, hoogleraar te Bazel (1850) en Heidelberg (1851). Hij vertegenwoordigde de liberale vleugel van de Vermittlungstheologie
J.M.J. Schepper (1888–1967)
jurist, director der samenwerkende zendingscorporaties te Oegstgeest 1923, hoogleraar aan de rechtshogeschool te Batavia 1925-42, in 1935 opvolger van H. …
brief 609 VW 9B, 1938
W. Schermerhorn (1894–1977)
hoogleraar TU Delft, ministerpresident van het eerste kabinet na de oorlog was genoodzaakt ons volk te wijzen op de problematiek van herstel en vernieuwing in …
brief 744 VW 9B, 1945
K. von Schieicher (1882–1934)
Duits generaal, na juni 1932 minister van Rijksweer in het kabinet-von Papen
Het geweten VW 6
K. Schilder (1890–1952)
gereformeerd theoloog, vanaf 1933 hoogleraar te Kampen, begaafd publicist
Kritieke spanningen in de gereformeerde theologie VW 4 · brief 561 VW 9B, 1935
J.C.F. von Schiller (1759–1805)
Wilhelm Tell, ein Schauspiel, …
brief 58 VW 9A, 1888
Friedrich Schlegel (1772–1829)
Duitse taal- en letterkundigen
F. E. D. Schleiermacher (1768–1834)
Duits protestants theoloog, vanaf 1810 hoogleraar te Berlijn
J.J.R. Schmal (1894–1966)
auteur van: Tweeërlei staatsbeschouwing in het Réveil (’s-Gravenhage 1946); Gunning en zijn boodschap voor onzen tijd, (’s-Gravenhage z.j.); met K. Dijk en …
brief 605 VW 9B, 1938
M. Schneckenburger (1804–1848)
Duits luthers theoloog, vanaf 1834 hoogleraar te Berlijn
De betekenis van Kohlbrugge voor de theologie van onze tijd VW 3
J. Schokking (1864–1941)
hervormd predikant en christelijk-historisch politicus, was o.a. predikant te Koudum (1897-1903) en Leiden (1910-1918). Hij was van 1901-1909 het enige Tweede …
De jongste hoogleraarsbenoeming VW 1 · De schrapping VW 1 · brief 157 VW 9A, 1902 · brief 279 VW 9A, 1913
J. H. Scholten (1811–1885)
hervormd theoloog, vanaf 1840 hoogleraar te Franeker, vanaf 1843 te Leiden
De grootst gemene deler (en de daaropvolgende polemiek) VW 1 · brief 383 VW 9A, 1930
P. Scholten (1875–1946)
rechtsgeleerde, vanaf 1907 hoogleraar te Amsterdam
Voorheen en thans VW 4 · Kerkelijk denken voorwaarde voor kerkorde VW 5 · De zon, het orgel en de preek VW 6 · brief 410 VW 9A, 1932 · brief 917 VW 9B, 1953
E. Jansen Schoonhoven (1904–1995)
zoon van T.J. Jansen Schoonhoven (n. 15), werd in 1929 secretaris van de NCSV; herv. pred., vervolgens van 1947-1969 rector van de Zendingshogeschool te …
brief 456 VW 9A, 1934
L. Jansen Schoonhoven (1875–1918)
herv. pred. te Schalkwijk 1901
brief 154 VW 9A, 1901
T.J. Jansen Schoonhoven (1872–1951)
hervormd predikant o.a. te Almen en Oegstgeest; schreef Christelijk pacifisme nu, Arnhem 1935
De naaste toekomst der kerk VW 5 · brief 154 VW 9A, 1901 · brief 456 VW 9A, 1934
Frans van Schooten (1615–1660)
volgde in 1646 zijn vader op als hoogleraar wiskunde te Leiden
René Descartes VW 4
Arthur Schopenhauer (1788–1860)
Duits filosoof
Het getuigenis van De Hartog VW 1 · Het uitzicht der kerk VW 5
W. Schortinghuis (1700–1750)
gereformeerd predikant, o.a. te Midwolda (1734). Hij vertegenwoordigde de meest piëtistische vleugel binnen de Nadere Reformatie
De betekenis van Kohlbrugge voor de theologie van onze tijd VW 3
C.C. Schot (1852–1920)
schoonzoon van ds. H. Pierson te Zetten, herv. pred. te Hardenberg 1887, ging in 1887 mee met de Doleantie en stond vervolgens tot 1920 als geref. pred. te …
brief 30 VW 9A, 1887
J. Schouten (1883–1963)
antirevolutionair politicus, lid van de Tweede Kamer (1918), fractievoorzitter en partijvoorzitter (1933), lid van de Raad van State (1956). Groot politiek …
J.J. Schrieke (1884–1976)
jurist, werd in juli 1941 door Seyss Inquart benoemd tot secretaris-generaal van justitie, wat hij tot het eind van de oorlog bleef
brief 688 VW 9B, 1942
Kornelius Schulting (1540–1604)
r.-k. controvers-theoloog tegen lutherdom en calvinisme
Kerkorde VW 5
Peter Schumacher (1878–1950)
opgegroeid in Elberfeld, Ev. ref
brief 347 VW 9A, 1925
Fedde Schurer (1898–1968)
Fries letterkundige en politicus, pacifist, voor de oorlog bekend spreker en debater van Kerk en Vrede en de toenmalige CDU. en meermalen voor die partij lid …
brief 913 VW 9B, 1952
C. Schwartz (1817–1870)
en voerde, al snel een weekblad geworden, vanaf 1854 de titel De Heraut, een Nederlandsche stem voor Israëls Koning, het Hoofd der Gemeente
Kerk en coalitie VW 1 · De grootst gemene deler (en de daaropvolgende polemiek) VW 1
Albert Schweitzer (1875–1965)
Duits, later Frans theoloog, cultuurfilosoof en musicoloog
Johannes Hermanus Gunning VW 3 · De kerk als zendingsprobleem VW 5
Sir Walter Scott (1771–1832)
Schots dichter, romanschrijver en historicus, vooral beroemd geworden door zijn historische romans, de zgn. Waverley-romans
Onverdacht getuigenis VW 4 · brief 297 VW 9A, 1916
J.C.I. Secrétan (1797–1875)
gouverneur in Nederland 1822, Frans pred. te Stockholm 1825, Waals pred. en tevens hofprediker te ’s-Gravenhage 1828-1861, pred. en pastor van de Haagse …
brief 143 VW 9A, 1898
E. Sehling (1860–1928)
de auteur van het artikel Eidesrecht in PRE
A. van Selms (1906–1984)
herv. pred. o.a. te Culemborg 1935, hoogleraar Semitische talen aan de universiteit van Pretoria 1938
brief 526 VW 9B, 1935
J.A. van Selms (1881–1971)
herv. pred. te Grijpskerke 1909, Dedemsvaart 1917, Nijmegen 1922-1949
brief 347 VW 9A, 1925
J.H. Semmelink (1888–1974)
herv. pred. o.a. te Almen 1927, kerkelijk hoogleraar RUG 1937-1958., promoveerde in 1926 over Prof.dr
G.H. van Senden (1884–1968)
vrijzinnig herv. pred. te Nieuw Dordrecht 1911 en IJhorst 1913-1917, secretaris van de Woodbrookers (Barchembeweging), docent school voor wijsbegeerte te …
brief 298 VW 9A, 1916
C. Serrurier (1879–1962)
literatuurhistorica, o.a. van 1914 tot 1932 privaatdocente Franse letterkunde te Leiden
René Descartes VW 4
G. Sevenster (1895–1985)
herv. pred. te Anloo 1921, Hoorn 1923, Purmerend 1928, Boksum 1930, kerkelijk hoogleraar vad. kerkgesch., bijb. theol. en prakt. theologie RUL 1933, hoogleraar …
brief 613 VW 9B, 1938
J. Severijn (1883–1966)
hervormd predikant o.a. te Dordrecht, lid Tweede Kamer ARP., res. kol
De reorganisatie in een nieuwe fase VW 5 · brief 867 VW 9B, 1950
Ch. M. Sheldon (1857–1946)
Amerikaans Congregationalistisch predikant, schreef een 25-tal romans over christelijke thema's, waarvan hij, om het kerkbezoek te stimuleren, wekelijks een …
D. G. Rengers Hora Siccama (1876–1962)
rechtsfilosoof, rechtshistoricus, hoogleraar te Utrecht
Kerk of beweging VW 5 · brief 684 VW 9B, 1942
J.C. Sikkel (1855–1920)
herv. pred. te Hijlaard 1885, ging in 1887 mee met de Doleantie en was vervolgens geref. pred. te ’s-Gravenhage 1888 en Amsterdam 1899; hij was sinds 15.2.1883 …
G. Simmel (1858–1918)
Duits filosoof en socioloog, vanaf 1901 hoogleraar te Berlijn, vanaf 1914 te Straatsburg
Antoine Singlin (1607–1664)
Frans prediker
Het leven in de zonde. Een kritische bespreking van de zondeleer van P. D. Chantepie de la Saussaye VW 1
A. Sizoo (1889–1961)
classicus, van 1933 tot 1959 hoogleraar te Amsterdam
Juan Sje-k'ai (1859–1916)
Chinees generaal, werd in 1912, nadat hij de keizer had afgezet, president van de Chinese Republiek
G.H. Slotemaker de Bruine (1899–1976)
jurist, zoon van J.R. Slotemaker de Bruïne, één van de mensen van de zog
brief 609 VW 9B, 1938
J. R. Slotemaker de Bruine (1869–1941)
hervormd theoloog en politicus, vanaf 1916 hoogleraar te Utrecht (zie de bespreking van zijn inaugurele door N., p. 368), vanaf 1926 enkele malen minister
M. C. Slotemaker de Bruine (1897–1986)
toenmalig secretaris van de NCSV
Soberheid VW 6
J.R. Slotemaker de Bruïne (1869–1941)
hervormd theoloog en politicus, gepromoveerd in 1894 RUU over De eschatologische voorstellingen in I en II Corinthe, predikant te Haulerwijk 1894, Beilen 1897, …
brief 293 VW 9A, 1915
M.C. Slotemaker de Bruïne (1897–1986)
herv. pred., daarna van 1929-1936 secretaris van de NCSV en van 1936-1939 rector van de Hogere Theologische School te Buitenzorg
brief 446 VW 9A, 1933
C. Smeenk (1881–1964)
antirevolutionair politicus en leider in de christelijk-sociale beweging
E.L. Smelik (1900–1985)
geref. pred. te Tienhoven 1925, afgezet 1926, geref. predikant in HV te Tienhoven 1926, Rotterdam 1928, Hilversum 1937, Amsterdam 1939, Herv. predikant …
J. Smend (1857–1930)
Duits luthers theoloog, van 1891-1926 hoogleraar in de praktische theologie, o.m. te Straatsburg en te Münster
Liturgie VW 6
G. Smit (1867–1946)
herv. pred. te Oosterland 1898, Makkum 1904, Oosterwierum 1930, Est 1932-1938, promoveerde (RUU 1900) over De profetie van Habakuk
G. Th. Smit (1859–1950)
afkomstig uit Steenwijk, kwam gelijk met ON aan op het gymnasium te Zetten (sept 1885-1887), leerling sted. gymnasium Kampen 1888-1890, studeerde in Leiden. en …
brief 44 VW 9A, 1888
M.N.W. Smit (1903–1980)
herv. pred., Emmen 1929 (hulpprediker), Rottum/Bilswerd 1930, Heerlen-Kerkrade 1933, Zwolle 1936, Utrecht 1940, ’s-Gravenhage 1948-1965 em
brief 278 VW 9A, 1913 · brief 456 VW 9A, 1934 · brief 913 VW 9B, 1952 · brief 969 VW 9B, 1955
P. Smit (1872–1939)
hervormd predikant, o.a. te Heumen
Kronieken in Woord en Wereld VW 4 · brief 366 VW 9A, 1928
Bernardus Smytegelt (1665–1739)
vanaf 1695 gereformeerd predikant te Middelburg
Catechismusprediking VW 1 · Wezen en welwezen der kerk. Calvijn of Smytegelt VW 4 · brief 841 VW 9B, 1949
J.L. Snethlage (1886–1983)
godsdienstfilosoof, herv. pred. te Ouwerkerk 1911, Haarlo 1914, Eenigenburg 1922, Hijlaard 1925 en Oyen 1928-1945 em
C. J. Snijders (1852–1939)
werd tijdens de Eerste Wereldoorlog de opperbevelhebber van de Nederlandse Land- en Zeemacht
Nathan Söderblom (1866–1931)
Zweeds luthers theoloog en godsdiensthistoricus, vanaf 1914 aartsbisschop van Uppsala
Mysterie of boodschap VW 4 · Presbyteriaal of episcopaal VW 5 · Incarnatie en oecumenische beweging VW 6
R. Sohm (1841–1917)
Duits luthers rechtshistoricus, vanaf 1887 hoogleraar te Leipzig
Iets over volkskerk VW 1 · Kerkorde en beroep op de Schrift VW 5
G. Söhngen (1892–1971)
vanaf 1947 hoogleraar in de 'Fundamentaltheologie' en de 'theologische Propädeutik'aan de r. -k. theologische faculteit van de universiteit van München
A.J. de Sopper (1875–1960)
filosoof, vanaf 1918 hoogleraar te Groningen in de godsdienstwijsbegeerte, vanaf 1922 te Leiden in de filosofie
De filosofie der geschiedenis van Heinrich Rickert VW 1 · brief 574 VW 9B, 1936
H. Spencer (1820–1903)
Engels wijsgeer en socioloog, die het evolutiebegrip tot de grondslag maakte van zijn systeem van 'synthetische filosofie'. In 1851 publiceerde hij anoniem een …
O. Spengler (1880–1936)
Duits geschiedfilosoof en schrijver, wiens historisme (in aansluiting aan Dilthey) een wending vertoont naar het pessimisme
Het christelijk geloof in de twintigste eeuw VW 4 · De naaste toekomst der kerk VW 5 · Daad en lot VW 6 · brief 466 VW 9A, 1934
H.B. Spijkerboer (1898–1981)
secretaris van de Friese Predikantenvereniging, redactielid van het Hervormd Zondagsblad, herv. pred. te Midlum 1924, Gaast 1927, Woudsend 1934 en Zevenaar 1946
brief 646 VW 9B, 1940
Benedictus de Spinoza (1632–1677)
Nederlands filosoof
Het getuigenis van dr. De Hartog. Waardering en kritiek VW 1
E. Spranger (1882–1963)
Duits filosoof, psycholoog en pedagoog, o.a. hoogleraar te Berlijn (1920) en Tübingen (1946). Hij was een leerling van Dilthey
Ontwikkeling en toekomst van de ethische theologie VW 3 · Liturgie in de crisis VW 6
F. J. Stahl (1802–1861)
Duits jurist, o.a. hoogleraar te Berlijn (1840). In zijn Die Philosophie des Rechts nach geschichtlicher Ansicht (1830-1837) bestreed hij de ideeën van de …
J. J. Stam (1891–1975)
hervormd predikant, o.a. te Rotterdam
Newman en de historie VW 3 · brief 476 VW 9A, 1934
Rudolf Stammler (1856–1938)
neokantiaans filosoof te Halle
brief 348 VW 9A, 1925
Sir Henry Morton Stanley (1841–1904)
Brits journalist, onderzoeker van Afrika
E. D. Starbuck (1866–1947)
Amerikaans filosoof, o.a. hoogleraar te Iowa, publiceerde in 1899 The psychology of religion
W. T. Stead (1849–1912)
Engels journalist
Lân en libben VW 1
S. R. Steinmetz (1862–1940)
etnoloog, socioloog en sociaal geograaf, vanaf 1908 hoogleraar te Amsterdam
Taak en toekomst VW 4
Geertruida Stellingwerf-Jentink (1852–1918)
zeer sociaal voelend, sprak regelmatig in het openbaar, schrijfster van artikelen en feuilletons in het Friesch Volksblad
brief 911 VW 9B, 1952
P. H. Th. Stevens (1908–1946)
jurist (Indisch recht) en theoloog, in de hier bedoelde periode predikant te Ingen (Gld.) en tweede secretaris van 'Kerkopbouw'; ook was hij lid en medewerker …
Literair-historische en wereldhistorische exegese VW 8 · brief 397 VW 9A, 1931
W. Stählin (1883–1975)
Duits theoloog, van 1926-1958 hoogleraar in de praktische theologie te Munster (als opvolger van Julius Smend), en van 1945-1952 bisschop van de Evangelisch …
H. Stinnes (1870–1924)
en H.L.F. von Loewenstein zu Loewenstein (1874-1959) waren leidende figuren in de zware industrie in Duitsland, m.n. in de mijnbouw
Daad en lot VW 6
H. Stoel (1878–1966)
hervormd theoloog, predikant te Vledder 1903, Sellingen 1913, Veenwouden 1923-1943, was met ON, F. Fokkema, A.M. Brouwer en W. Leendertz deelnemer aan het …
brief 291 VW 9A, 1914
Juliana van Stolberg (1506–1580)
gravin van Nassau, moeder van o.m. Willem, de latere prins van Oranje
K. Straatsma Azn. (1848–1914)
herv. pred. te Haarloo 1879, Biervliet 1882, Makkum 1888, Ferwerd 1895; bestuurslid van de Friese predikantenvereniging, redactielid van het orgaan daarvan, …
brief 205 VW 9A, 1908
Manuel Straub (1858–1916)
hoogleraar oogheelkunde UVA
brief 278 VW 9A, 1913
D. F. Strauss (1808–1874)
Duits theoloog en filosoof, die veel opschudding teweegbracht door zijn Das Leben Jesu, kritisch bearbeitet (2 dln., 1835-1836). Hierin paste hij Hegels …
Het christendom in zijn eenheid met de cultuur. Richard Rothe VW 3
F. Strowski (1866–1952)
Frans literatuurhistoricus, hoogleraar aan de Sorbonne
Jacobus II Stuart (1633–1701)
moest in 1688 wijken voor Willem III en zijn glorious revolution
Regeer en beheer VW 5
N. Stufkens (1890–1964)
secretaris NCSV.; introduceerde de studie van Barth en de dialectische theologie in de studentenwereld; schreef o.a. Het Evangelie in de jongerenwereld, …
Het reorganisatie-ontwerp van Kerkopbouw toegelicht VW 5 · brief 609 VW 9B, 1938 · brief 624 VW 9B, 1939
Ulrich Stutz (1838–1938)
hoogleraar kerkrecht o.a. te Berlijn
Het canonieke recht VW 5
J.W. Swaan Jr. (1865–1928)
herv. pred. te Wichmond 1894 tot zijn plotseling overlijden op 10.10.1928 te Zutphen, ON schreef over hem een In Memoriam in De Wachter
brief 944 VW 9B, 1954
W. Swart (1879–1937)
herv. pred. o.a. te Beetgum 1931-1937, promoveerde 1908 RUG over De invloed van den Griekschen geest op de boeken Spreuken, Prediker en Job
brief 558 VW 9B, 1935
E. Swedenborg (1688–1772)
Zweeds natuuronderzoeker, natuurfilosoof en mysticus
Iets over Dickens VW 4
A. Szekeres (1923–1974)
theoloog van Hongaarse komaf, promoveerde (RUU 1952) over De structuur van Emil Brunners theologie, predikant te Leuven 1954 en tevens godsdienstleraar, …
brief 937 VW 9B, 1954